duizel_noord2 - kopie.png

Nieuwsberichten

Oorlogsverhalen, verteld door Henk Wintermans.

Nog zo’n krasse Duizelnaar van 90 jaar (en er zijn er nog meer!)

Henk vroeg speciaal te komen om een aantal oorlogsherinneringen te vertellen. Deze verhalen spelen in de tijd van de bevrijding van het zuiden van Nederland, najaar 1944. Henk woonde thuis op de boerderij en was een jaar of 15. Op een avond hoorde Henk een vliegtuig dat een rammelend geluid maakte. Hij rent naar boven om door het dakraam te kijken. Het vliegtuig explodeert in de lucht. Henk, nieuwsgierig, rent naar beneden en naar buiten. Op korte afstand ziet hij lichtjes zweven. Langs de bosrand, in de schemering loopt hij op de lichtjes af en ziet dat het de parachutes van de bemanning zijn. Op deze manier konden die elkaar en het donker terug vinden. Henk denkt dat er 6 à 7 bemanningsleden waren. Onverwachts wordt hij in zijn nek gepakt en het blijkt agent Slagboom uit Eersel te zijn. Deze was lid van de ‘PAN’, Partizanen Nederland, een verzetsorganisatie waarvan veel mannen lid waren. Slagboom vraagt aan Henk zijn fiets te verstoppen en Henk moet zijn eigen fiets meenemen. Want de piloten worden te voet weg gebracht naar Postel, waar de Engelsen over de grens komen. Henk moest iedere keer een stuk verkennen en waarschuwen als er gevaar dreigde. Bij de grens mocht hij omkeren. De piloten werden in Turnhout op de trein gezet en later kwam Slagboom zijn fiets ophalen.

Tussendoor noemt Henk nog even een paar onderduikers uit de omgeving van Bladel, ook leden van de PAN, die door de Duitsers gesnapt werden en hun eigen graf moesten graven! Een gedenksteen staat vlak bij De Tipmast in Bladel.

Nog een verhaal. Op het terrein van De Donksbergen, waar nu de vijver is, was destijds een gat waar rood zand uit gehaald was en toen water in stond. Daar hielden zich Duitsers op, te zien aan de blikjes en het afval. Engelse tanks reden over de provinciale weg richting Reusel, waar een hevige strijd uit gevochten werd. Martien van Dooren (Henk vertelt me een heel verhaal over wie toen alle kinderen van Dooren waren) kende Engels en sprak de militairen aan. Hij vertelde hen dat onder de brug over De Beerze in Hapert springstof was aangebracht. Het gevolg was dat de Engelsen niet verder konden en ingekwartierd werden bij de familie Wintermans. Bij de achtergevel werd een kanon opgesteld, dat 10 km ver kon schieten. En zo schoten de Engelsen van daaruit op Reusel, waar een hevige strijd uitgevochten werd. “Toentertijd hadden de Engelsen al een ‘soort van telefoon’ met allerlei draadjes, erg ingewikkeld”, zegt Henk. In die dagen kwam er weer een vliegtuig erg laag over hun boerderij. Henk zag vuur onder aan de vleugel. Het bleek dat het aangeschoten was door de Duitsers uit ‘het gat’. Toen probeerde het vliegtuig een noodlanding te maken, maar crashte doordat een vleugel tegen een eikenboom sloeg. Het schoof door een riviertje en kwam in het zand tot stilstand. De bemanningsleden vluchten, maar een schot in de lucht deed ze stoppen. ”Handen omhoog”. Toen hoorden ze Engels praten. Gelukkig! Een Engelse soldaat pakte Henk vast en riep: “down, down”. De mensen mochten niet komen, gevaarlijk, want het vliegtuig zat vol munitie bestemd voor Arnhem. Mensen keerden met schrik om.

Een laatste verhaal.

Bekend was dat terugtrekkende Duitsers, tijdens de bevrijding, het gemunt hadden op paarden. Voor hun manschappenwagens met grote wielen stonden meestal twee paarden. Familie Wintermans gebruikten een paard voor de ontginning van een stuk heidegrond richting Hoogeloon. Wetende dat de Duitsers voortdurend op zoek waren naar paarden had vader Wintermans het paard een eind van huis verstopt. Maar op een zeker moment had hij het paard naar huis gehaald om te gaan werken. Wat later kwam een legerkar met tien bewapende militairen, maar met slechts één paard ervoor, voorbij. De soldaten sprongen van de wagen en gingen vijf aan vijf, met het geweer in de aanslag, aan weerszijde van de kar lopen. Ze reden het erf op. Henk zag ze aankomen en vluchtte plat liggend op het paard, aan de achterkant weg. Hij verloor tijdens de vlucht zijn klompen en kwam later toen het gevaar geweken was, op zijn sokken terug. Het paard moest hij bij de tong grijpen (een onbetuigd paard luistert dan) om het weer naar huis te krijgen.

De angst van zijn moeder kun je je voorstellen. Oorlogsverhalen van eigen bodem, passend in de komende herdenkingstijd.

 

Bedankt, Henk Wintermans, ik hoop dat je ze nog lang kunt vertellen.

Antoinette Koolen- van der Velden